بخش تحقيقات دانه هاي روغني
بخش تحقيقات دانههاي روغني عهدهدار تدوين و اجراي تحقيقات بهنژادي و بهزراعي گياهان روغني و ارائه يافته هاي حاصل به كشاورزان ميباشد. اين بخش در سال 1348 با هدف بررسي زراعت دانههاي روغني و توسعه كشت گياهان مربوطه فعاليت خود را كه عمدتاً پيرامون نباتات روغني آفتابگردان، سويا، كلزا، كنجد و گلرنگ متمركز بوده است آغاز نمود. توسعه ارتباطات تحقيقاتي با مراكز بينالمللي و دانشگاههاي معتبر داخلي و خارجي، اعزام محققان به موسسات تحقيقاتي و بازديدهاي علمي، شركت در سمينارها و سمپوزيوم هاي بينالمللي، تربيت نيروي انساني متخصص، مبادله اطلاعات و دريافت ژرمپلاسم از كشورهاي پيشرو، توانمندي هاي علمي و فني ارزشمندي را در اين بخش در راستاي تحقق اهداف مربوطه پديد آورده است.
اهم فعاليت هاي انجام شده بخش تحقيقات دانههاي روغني در چهاردهه اخير
- بررسي در زمينه تعيين مناطق مستعد كشت گياهان روغني
- تهيه و معرفي ارقام نباتات روغني برخوردار از سازگاري با مناطق مختلف كشور و داراي صفات برجسته زراعي از قبيل پرمحصولي، درصد روغن بالا، مقاومت يا تحمل به بيماريها و نيز ويژگيهاي خاص معرفي شده براي هر نبات
- ارائه روشهاي مناسب زراعي و توصيه هاي فني براي كشت ارقام جديد گياهان روغني در اقليم هاي مختلف كشور و نيز تعيين نيازهاي زارعي ارقام جديد
- توسعه برنامه هاي بهنژادي در زمينه تهيه بذر ارقام هيبريد، والدين آنها و بذر اصلاح شده ارقام آزاد گردهافشان
- اصلاح و تامين بذور مادري، سوپراليت و اليت ارقام آزاد گردهافشان آفتابگردان، سويا، كلزا، كنجد و گلرنگ و توليد بذر والدين و هيبريدهاي F1 آفتابگردان در حد مورد نياز كشور
- گسترش همكاريهاي علمي و فني وتحقيقاتي با مراكز بينالمللي تحقيقات كشاورزي و موسسات تحقيقاتي پيشرفته خارجي
- انتقال يافته هاي تحقيقاتي و ترويج دستاوردها با همكاري معاونت ترويج وزارت متبوع و با بهره گيري از مشاركت كشاورزان پيشرو
تلاش در جهت انتقال فنآوري توليد بذور هيبريد و اهتمام در بررسي ژرمپلاسم وارد شده به كشور در راستاي نيل به ارقام آزاد گردهافشان، انجام مطالعات اختصاصي بيماريها و تنشهاي غيرزنده همراه با توسعه و تجهيز آزمايشگاه شيمي تجزيه خواص كيفي به عنوان آزمايشگاه ملي در سطح كشور كه فعاليت آن اينك نيز تداوم دارد، زمينه اصلاح و معرفي ارقام جديد آفتابگردان، سويا، كلزا، كنجد، گلرنگ و بادام زميني را جهت كشت در مناطق مختلف كشور فراهم آورده است.
وظايف بخش
بخش تحقيقات دانههاي روغني به عنوان متولي اين گياهان در كشور، جنبههاي مختلفي را كه در بهبود عملكرد گياهان روغني و پذيرش آنها توسط كشاورزان و افزايش توليد موثرند را در نظر گرفته و فعاليتهايش را در آن زمينهها متمركز مينمايد.
¨ بررسي تاثير عمليات زراعي بر عملكرد واريتههاي زراعي دانههاي روغني
¨ تعيين بهترين شرايط كشت براي ارقام جديد
¨ شناسايي مناطق مستعد توسعه كشت دانههاي روغني،
¨ توسعه برنامههاي بهنژادي رقمهاي هيبريد و آزادگردهافشان
¨ اصلاح و معرفي ارقام پرمحصول گياهان روغني آفتابگردان، سويا، كلزا، كنجد، گلرنگ و بادامزميني سازگار با شرايط اقليمي كشور همراه با بهبود درصد روغن، كيفيت روغن و صفات زراعي
¨ اصلاح و معرفي رقمهاي متحمل به بيماريها و تنشهاي خشكي، شوري، دماي بالا و سرما
¨ تهيه و تدوين توصيههاي فني براي نحوه كاشت، داشت و برداشت گياهان روغني
¨ تهيه بذور والدين ارقام هيبريد و بذور اصلاحگر و سوپراليت ارقام آزاد گردهافشان
¨ بكارگيري فنّآوريها و روشهاي نوين جهت سرعت بخشيدن و افزايش كارايي برنامههاي تحقيقاتي
¨ ايجاد و گسترش همكاريهاي علمي، فني و تحقيقاتي با دانشگاهها و ساير مراكز علمي كشور و برقراري و توسعه ارتباط با مراكز و مجامع علمي بينالمللي تحقيقات دانههاي روغني
¨ انتشار كتاب، كتابچه و نشريات علمي، آموزشي و ترويجي در ارتباط با بهنژادي و كشت دانههاي روغني
¨ برگزاري و مشاركت در برنامههاي آموزشي-ترويجي
پروژههاي در دست اجرا
برنامههاي تحقيقاتي ساليانه بخش تحقيقات دانههاي روغني در قالب ميانگين 224 طرح تحقيقاتي در ستاد موسسه (كرج) و 34 مركز تحقيقات كشاورزي و ايستگاه تابعه با مشاركت بيش از 68 عضو هيات علمي و محقق صورت ميپذيرد. اين برنامهها با هدف كلي افزايش عملكرد و سطح زير كشت گياهان روغني و رهايي از واردات روغن طراحي شده و به صورت پروژههايي در خصوص موارد زير به طور سالانه اجرا ميشوند:
« جمعآوري و توليد منابع تنوع ژنتيكي براي گياهان مختلف روغني
« تهيه جمعيتهاي اصلاحي اوليه و در حال تفرق براي صفات مهم زراعي و كيفي
« مطالعه ژنتيكي صفات مهم زراعي و بررسي توارثپذيري آنها
« تهيه لاينهاي خالص اصلاحي (نرعقيم، نگهدارنده و برگشتدهنده باروري) و برآورد تركيبپذيريهاي عمومي در آفتابگردان، كلزا، سويا، كنجد و گلرنگ
« تهيه هيبريدهاي آزمايشي و ارزيابي تركيبپذيري خصوصي و بررسي مقدماتي عملكرد در كلزا و آفتابگردان و بررسي هتروزيس صفات
« مطالعه پيشبيني عملكرد هيبريدها بر اساس اختلافات مورفولوژيكي و نشانگر مولكولي
« نگهداري ارقام آزادگردهافشان كلزا و آفتابگردان و تهيه ارقام جديد آزادگردهافشان
« انجام مقايسات نهايي بين ارقام برتر تهيه شده و معرفي ارقام براي كشت تجاري
« بررسي تحمل لاينهاي اصلاحي نسبت به تنشهاي شوري و خشكي و سرما
« بررسي مقاومت لاينهاي مختلف اصلاحي نسبت به بيماريهاي مهم
« ارزيابي عملكرد و سازگاري ارقام خارجي
« بررسي تاثير تغيير شرايط كاشت (تراكم، كود، روند آبياري) بر عملكرد و خصوصيات زراعي گياهان روغني
« بررسي تاثير تناوبهاي مختلف و شيوههاي كاشت بر عملكرد و خصوصيات زراعي ارقام دانهروغني
« بررسي جايگاههاي كاشت ارقام مختلف
« بررسي مناسبترين زمان و روش برداشت
« تهيه ارقام با تركيب تغييريافته اسيدهاي چرب
« مطالعه و پويش ژنوم گياهان روغني به كمك نشانگرهاي DNA و شناسايي نشانگرهاي پيوسته با صفات مهم اقتصادي
« تهيه شناسنامه ژنتيكي لاينهاي اصلاحي به كمك نشانگرهاي مولكولي
« بررسي تركيب اسيدهاي چرب، پروتئين، درصد روغن، فيبر و عناصر شيميايي بذر دانههاي روغني به كمك NMR، گاز كروماتوگرافي و HPLC.
یک قانون هست که میگه: تا قبل از اینکه پرواز کنی هر چقدر خواستی بترس ..فکر کن...شک کن..دودل شو..پشیمون شو...اما وقتی پریدی اگه وسط راه پشیمون بشی ..بازی رو باختی!!!!!!